Bijlmerpark Amsterdam Zuidoost

Een heel park gaat tegen de vlakte. In februari en maart worden er 8500 van de 9500 bomen gekapt.

Het bleek onmogelijk de kap tegen te houden. Allereerst was het een hele opgave voor bewoners tegenstand te bieden. Er was geen dialoog mogelijk met het stadsdeelbestuur en de gemeenteraad. Er is geen werkelijke inspraak mogelijk geweest. Het wordt de burger extra moeilijk gemaakt door versnippering van het geldende bestemmingsplan in vele deelplannetjes. Bovendien heeft het stadsdeelbestuur alle kapvergunningen aan zichzelf verleend en heeft er geen objectieve beoordeling plaatsgevonden van de ingebrachte bezwaren tegen de massale bomenkap.
Het Bijlmerpark gaat – zoals het tijdens de gehele Bijlmervernieuwing sinds 1992 de gewoonte is – op de schop d.m.v. art.19 WRO-vrijstellingen van het geldende bestemmingsplan.

Het gebied dat oorspronkelijk het Bijlmerpark is genoemd beslaat ruim 43 ha. Parken in Amsterdam behoren in principe tot de hoofdgroenstructuur. De deelraad van Amsterdam Zuidoost heeft echter slechts een derde deel van het park die status toegekend. Al heeft dat geen enkele waarde, want ook daar gaan de bomen nu om. Het Bijlmerpark wordt doorkruist door de Gooiseweg. Het oostelijk deel van het park wordt Gooiseweg-Oost genoemd. Dit bosgebied vormde een belangrijke buffer tussen de drukke verkeersweg en de bestaande woningen. De gemeente is bezig deze 80 meter brede strook leeg te kappen om vervolgens vol te gaan bouwen met woningen, direct onder rook van de Gooiseweg.

Dit bos ten oosten en westen van de Gooiseweg vervulde een belangrijke functie. Bescherming tegen fijnstof en geluidshinder. Een biotoop voor vele dieren. Het gehele park is een belangrijke groene long voor de stad Amsterdam. De Bomenstichting noemt het zelfs een 'klimaatbos', dat nu verdwijnt. En dat terwijl er zoveel moeite gedaan wordt elders om bomen aan te planten t.b.v. CO2-opname.


Het Bijlmerpark is onderverdeeld in 3 kapvergunninggebieden. Alle 3 kapvergunningen zijn inmiddels door de rechtbank goedgekeurd. Het beoordelingskader voor een kapvergunning is zeer beperkt. De vergunningen hoeven slechts aan een gering aantal voorwaarden te voldoen. Er moet getoetst worden aan de door het stadsdeel zelf opgestelde bomenverordening. Het stadsdeel heeft in deze verordening de relatie tussen bomen en luchtkwaliteit weggelaten. Ook heeft het stadsdeel hierin geen verplichting aan zichzelf opgelegd kapvergunningen te relateren aan het uiteindelijke doel. Het gaat in dit geval vnl. om de bouw van 1000 woningen. Mocht de bouwvergunning – die overigens nog niet eens in procedure is gebracht – in rechte geen stand houden, bijv. door de effecten op de luchtkwaliteit, dan zouden de bomen voor niets gekapt zijn. Een verplichte koppeling van vergunningen zou dit kunnen voorkómen.
Ontheffingen van de flora- en faunawet die nodig zijn worden zeer gemakkelijk verkregen. Er hoeft slechts aangegeven te worden dat de aanwezige fauna effectief verjaagd zal worden alvorens te kappen. Vogels die nesten bewonen zouden niet verstoord mogen worden. Deze week zijn er echter bomen, waarin zich nesten met broedende reigers bevonden, geveld, ondanks de belofte van de projectleiding eromheen te kappen. Tot slot heeft het stadsdeelbestuur nog enkele onderzoeken aangevoerd die 'aantonen' dat de bomen weinig levensvatbaar zijn en geringe natuurwaarde hebben, dat overigens weersproken wordt door beëdigd boomtaxateur V. van Amerongen.

Bomen zijn op deze wijze rechtenloos. Uit deze gang van zaken blijkt dat het niet mogelijk is politieke besluiten juridisch terug te draaien. Omdat in de gemeentelijke regelgeving de relatie tussen bomen en luchtkwaliteit ontbreekt, hoeft de rechter luchtkwaliteitseffecten van bomenkap niet mee te nemen in de beoordeling van de kapvergunning. Gezien de recente wetenschappelijke inzichten een zeer dubieuze kwestie.

Het stadsdeel kan kennelijk zijn gang gaan met de vernietiging van het park.
Wij noemen het de 2e Bijlmerramp. Het rampgebied is totaal afgesloten van de buitenwereld.
De toegangswegen (fiets-en wandelpaden) zijn versperd met hekken met daarop prikkeldraad.
Voetgangers en fietsers moeten nu vele kilometers extra maken om aan de andere kant van het park te kunnen komen.

De herinrichting van het Bijlmerpark verloopt als volgt.

1. Na de bomenkap worden de taluds van de Gooiseweg,waarop een enorm bos is gegroeid in de loop van 30 jaar, ontgrond.

2. Het Bijlmerpark wordt 60 cm opgehoogd met de afgegraven grond van de taluds.
In poldergebied is ophoging nauwelijks een geschikte oplossing. In ieder geval kunnen problemen er slechts tijdelijk mee verholpen worden, want zware zandpakketten zakken het zachte veen in, versnellen de inklinking, en stimuleren juist kwelvorming door druk op de grond.

3. Er zijn 1000 woningen gepland ten westen en ten oosten van het Bijlmerpark. De woningen langs de Gooiseweg worden op nog geen 40 meter afstand van de weg gebouwd.
De groene buffer is dan geheel verdwenen, en de nieuwe en bestaande woningen worden dan direct blootgesteld aan luchtvervuiling en geluidsoverlast van het verkeer van de Gooiseweg.

4. Er komt een niet openbaar, geheel omheind sportcomplex bestaande uit 3 voetbalvelden met kunstgras en een atletiekbaan. Het hart van het openbare park wordt zo aan het publiek onttrokken.

5. Het gebied dat overblijft tussen de woningen, bijbehorende straten en het sportpark kan hooguit nog ingericht worden als een soort plantsoen. We werden tijdens een zgn. inspraakronde in de gelegenheid gesteld mee te denken over waar de struikjes zouden moeten komen. Ongelooflijk toch.

Er zijn vele bezwaren ingediend, argumenten tegen de bomenkap aangevoerd, alternatieven aangedragen, maar de deelraad had nu eenmaal haar plan getrokken dat niet meer bij te stellen viel. Er is gekozen voor massale kap, vervolgens zand op het terrein te gooien en helemaal opnieuw te beginnen met een 'park' aan te leggen.
De woningbouw moest en zou er komen, vnl. om de begroting kloppend te krijgen. De exploitatie van de grond moet het geld opleveren voor de herinrichting van het restant van het park. Er was een bedrag van 0,9 miljoen toegezegd aan het stadsdeel door Marijke Vos (Groen Links), Wethouder Groen van Amsterdam, t.b.v. het opknappen van het park. Dit opknappen bestaat dus uit het om zeep helpen van 8500 volwassen bomen (30 jaar oud). Dit geld komt van de EU dat beschikbaar is gesteld voor Amsterdamse stadsparken.

Steen voor Groen. Een ongezonde situatie.

Zie voor informatie (waaronder de plankaart van het Bijlmerpark) op de website van Stadsdeel Zuidoost:
SVPE Gooiseweg-Oost en SVPE Bijlmerpark.

De bijgevoegde video is 1 minuut uit een 12 minuten durende dvd.
Titel: "Dreigende bomenkap langs de Gooiseweg"
Deze dateert uit 2006, en is dus niet meer geheel actueel. Bovenstaand verhaal completeert de informatie van de dvd.